على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1086

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بسته و آن را در ميان گيرند . جرل ( jaral ) ا . ع . سنگ و سنگستان با درخت و يا جاى درشت و سخت . ج : اجرال . جرل ( jaral ) م . ع . جرل المكان جرلا ( از باب سمع ) : درشت و سنگناك گرديد آنجاى . جرل ( jarel ) و جرلة ( jarelat ) ص . ع . مكان جرل : جاى درشت و سنگناك و كذلك ارض جرلة . جرم ( jarm ) . م . ع . جرمه جرما ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جرم النخل جرما و جراما و جراما : درود بار خرما را . و جرم النخل جرما : اندازه كرد بار خرما را بر درخت . و جرم فلان : گناه كرد فلان . و جرم لاهله : كسب كرد براى اهل خود چيزى را و فراهم نمود . و جرم عليه او اليه : گناه جست بر وى و جنايت نهاد . و جرم الشاة : فريز كرد پشم گوسپند را . و جرم منه : گرفت از آن . جرم ( jarm ) ا . ع . - مأخوذ از گرم فارسى و زمين سخت گرم . و نوعى از زورقهاى يمنى . ج : جروم . و دو بطن از تازيان يكى در قضاعة و ديگرى در طى . و لاجرم : لغة فى لاجرم . جرم ( jerm ) ا . ع . تن و جثه . ج : اجرام و جروم و جرم . و گونه و ناى گلو . و آواز و يا بلندى آواز . و ا خ . شهرى نزديك بدخشان . جرم ( jerm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جثه و جسم و تن و ثفل و كره و آن را بر علويات و سفليات هر دو اطلاق كنند مانند جرم قمر و و جرم شمس و جرم كوه و جرم خاك . و جرم صبح : آفتاب و روشنى روز . جرم ( jorm ) ا . ع . گناه . ج : اجرام و جروم . و لاجرم لغة فى لا جرم . جرم ( jorm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گناه و خزده و خطا . جرم ( jaram ) م . ع . جرم جرما ( از باب سمع ) : خوردن گرفت جرآمهء خرما را . و لاجرم بمعنى لابد و لا محاله و هراينه مىباشد و فراء مىگويد : هى كلمة فى الاصل بمعنى لابد و لا محالة فجرت على ذلك و كثرت حتى تحولت الى معنى القسم و صارت بمنزلة حقا فلذلك يجاب عنها باللام يقولون لاجرم لاتينك و لا جرم لا فعلن كذا اى حقا و در آن لغات ديگر است لاذا جرم و لا ان ذا جرم و لاعن ذا جرم و لا جرم و لا جرم و لا جرم و لا جرم و لا جر ( بحذف ميم ) . جرم ( jorom ) ع . ج . جرم . و لا جرم لغة فى لا جرم . جرم ( jeram ) ا خ . پ . نام جائى در ايران . جرم ( jeram ) ا . ع . ج . جرمة . جرم ( jorram ) ع . ج . جارم . جرماق ( jerm q ) ا . ع . پى كه بر كمان پيچند . جرمان ( jorm n ) و ( jerm n ) ا . ع . تن و بدن . جرمانه ( jorm ne ) ا . پ . تاوان و جريمانه و كفاره . جرم پوش ( jorm - puc ) ص . پ . خطابخش و آنكه جرم و گناه را مىبخشد . جرمة ( jermat ) ا . ع . گروهى كه خرما و يا انگور درو مىكنند و مىچينند . ج : جرم . و يك گله شتر مقدار سى عدد . و كسى كه بار خرما را بر درخت بطور حدس اندازه مىكند . جرمة ( jaremat ) ا . ع . گناه . جرمزة ( jarmazat ) م . ع . منقبض و گرفته شدن . و فراهم گرديدن بعض چيزى بسوى بعض آن . و گرد آمدن به جائى . و سپسا رفتن و گريختن . جرمزه ( jarmoze ) ا . پ . سفر و مسافرت . جرمقانى ( jarmaq niy ) ا . ع . واحد جرامقة . مر . جرامقة . جرمقى ( jermeqiy ) ص . ع . منسوب به جرامقة يق كساء جرمقى . جرمناك ( jorm - n k ) ص . پ . مجرم و گناهگار . جرمناكى ( jorm - n ki ) ا . پ . گناهگارى . جرموز ( jormuz ) ا . ع . حوضچه و حوض دو جانب بر آورده و چاه . و خانهء كوچك . و گرگ بچهء نر . ج : جراميز . و بنو جرموز ا خ : بطنى از تازيان . و عمرو بن جرموز : قاتل زبير بن عوام رضى اللّه عنه . جرموق ( jormuq ) ا . ع . معرب سر موزه نوعى از كفش كه بالاى موزه پوشند و خركش گويند . ج : جراميق . جرمه ( jarme ) ا . پ . اسب خنگ يعنى اسبى كه موى آن سفيد باشد . جرن ( jorn ) ا . ع . خرمنگاه و جاى خشك كردن خرما . و آوندى سنگين كه بدان وضو كنند . و ا خ . لقب عمرو يشكرى محدث . جرن ( jaran ) ا . ع . زمين درشت و سخت . جرن ( joron ) ع . ج . جران و جرين . جرنبة ( jaranbat ) ا . ع . بسيار . جرنبذ ( jaranbaz ) ا . ع . ستبر و درشت . جرنبذة ( jaranbazat ) ا . ع . آنكه مادرش شوهر داشته باشد . جرنده ( jerande ) ا . پ . غضروف كه قسمى از استخوان نرم و قابل انعطاف است و داراى ارتجاعيت بسيار و مخصوصا در